سلامت در بلایا

Disaster Medicine

مجموعه: اخبار

 

نقشه خطر

خطر (Risk) احتمال عواقب منفي يك مخاطره در شرايط آسيب پذير است. لازم به ذکر است همه فعالیت‏های بشر یک احتمال از دست دادن یا بدست آوردن چیزی که برایش با ارزش است (مانند سلامتی، پول، شغل، موقعیت اجتماعی و غیره) دارد اما در تعریف خطر دو بعد بیشتر مستتر است:

·         احتمال وقوع مخاطره

·         عدم قطعیت در زمان یا شدت عوارض بد مخاطره

سه سوال در رابطه با خطر ممکن است وجود داشته باشد:

·         مخاطره با چه فرکانسی رخ می‏دهد؟ (هر از چه مدت؟)

·         عوارض مخاطره چیست؟ (چقدر عوارض بزرگ است؟)

·         ادراک جامعه در معرض از خطر چیست؟ (آدم‏های تحت تاثیر چگونه خطر را می‏بینند؟)

برای تحلیل (آنالیز) و ارزیابی (رتبه بندی) خطر، مولفه های آن مثل احتمال وقوع مخاطره، آسیب پذیری جامعه در معرض خطر و ظرفیت های آن جامعه را اندازه می گیریم. هرچقدر محل یا جامعه مورد نظر مهم تر باشد و ما منابع (مالی،  زمان و نیروی متخصص) بیشتری داشته باشیم خطر را به اجزاء ریزتری می شکنیم و هر جزء را اندازه می گیریم. وقتی اندازه های متفاوت برای مکان های مختلف را روی نقشه نشان دهیم اصطلاحاً نقشه خطر رسم کرده ایم. این نقشه می تواند فقط برای یک مخاطره (مثلا زلزله) باشد و یا ترکیبی از انواع مخاطرات باشد. نکته قابل توجه این است که نقشه خیلی سریع و راحت تفاوت مناطق مختلف را در اندازه و یا شدت ریسک به شکل دیداری نشان می دهد.

با توجه به آنکه ترکیب انواع مخاطرات نیاز به محاسبات پیچیده دارد پیشنهاد می شود در گام اول دانشگاه ها با جمع آوری اطلاعات موجود به تفکیک هر مخاطره مهم نقشه استان یا منطقه تحت پوشش خود را رسم کنند. اگر نمی توانید خطر را محاسبه کنید، اجزاء خطر (احتمال وقوع مخاطره و یا آسیب پذیری) را محاسبه و در نقشه بیاورید.  مثلا احتمال وقوع سیل را به تفکیک هر شهرستان از سایر ارگان ها اخذ نمایید و در نقشه با استفاده از طیف رنگ، تفاوت احتمال وقوع سیل را نشان دهید.

Flood

سیل ایران

برای محاسبه خطر یا ریسک لازم است با مشورت متخصصین، خطر هر شهرستان را محاسبه و در نقشه نشان دهند.

نکته دیگر این است که نقشه خطر فقط محدود به نقشه های جغرافیایی نمی شود و در برخی منابع هر گونه دیداری کردن اندازه های متفاوت خطر را Risk mapping می نامند. 

World vulnerability to natural hazards

 Risk of death

 

ارسال نظر